In de media: Bbz-ondernemers gedupeerd door Belastingsdienst

In de media: Bbz-ondernemers gedupeerd door Belastingsdienst

Hoe zit dit bij ons?

In de Volkskrant van 20 februari jl. stond een artikel met de kop ‘Duizenden zelfstandigen in de kou na fout Belastingdienst.’ Het ging om ondernemers die gebruik maakten van leenbijstand (bbz). Deze bbz wordt voor de Noordwest-gemeenten uitgevoerd door Bureau Zelfstandigen Fryslân (BZF).

Bureau Zelfstandigen Fryslân

Bureau Zelfstandigen Fryslân (BZF) is een regionaal samenwerkingsverband van bijna alle Friese gemeenten en bestaat sinds 2004. BZF is het gemeentelijk loket voor (aankomende) zelfstandigen en voert voor deze doelgroep de volgende sociale regelingen uit:

  • het Besluit bijstandverlening zelfstandigen (Bbz 2004)
  • de Wet Inkomstenvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ)
  • Corona noodpakketmaatregel Tozo (Tijdelijke ondersteuning zelfstandig ondernemers)

De kwestie: Bbz en de terugvordering van toeslagen

Ondernemers kunnen in bepaalde gevallen een beroep doen op het Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (Bbz 2004) om in het levensonderhoud te voorzien. Dit op de Participatiewet gebaseerde besluit maakt het mogelijk voor gemeenten om hun algemene bijstand te verlenen. Die algemene bijstand wordt in eerste instantie verstrekt in de vorm van een renteloze lening, die op het moment van verstrekken nog niet tot het fiscale inkomen behoort. Na het jaar waarin de renteloze lening is verstrekt beslist de gemeente, op basis van het vastgestelde jaarinkomen van de ondernemer, of de lening geheel of gedeeltelijk moet worden terugbetaald. Als terugbetaling achterwege mag blijven, vindt een omzetting van de lening in een “bedrag om niet” plaats.

De situatie waar het in de Volkskrant om ging heeft betrekking op de periode vóór 1 januari 2017. Door het besluit om de lening niet terug te laten betalen, werd de verstrekte lening achteraf gezien als inkomen. Dit had vervolgens met terugwerkende kracht invloed op het recht op toeslagen, met terugvorderingsproblematiek tot gevolg.

Compensatieregeling

Het kabinet besloot om te voorzien in een compensatieregeling over 2014, 2015 en 2016. Het toeslagrecht in het betreffende jaren werd (opnieuw) berekend, waarbij de omgezette bijstandslening buiten beschouwing werd gelaten. Als om deze reden eerder al toeslag was teruggevorderd betaalde de Belastingdienst dit aan de ondernemer terug, plus een rentevergoeding. De betreffende ondernemers konden tot en met 31 december 2019 een verzoek tot compensatie indienen bij de Belastingdienst.

Waarom nu weer actueel?

Inmiddels is bekend hoeveel mensen daadwerkelijk aanspraak hebben gemaakt op de compensatieregeling. Een aantal Kamerleden vraagt zich nu middels Kamervragen af of de regeling wel voldoende onder de aandacht is gebracht en of de periode van 2014 tot en met 2016 niet te beperkt is, aangezien dit probleem al langer speelde. Besluiten hierop zijn nog niet genomen.

De situatie in Noardwest-Fryslân

Ook in Noardwest-Fryslân zijn ondernemers benadeeld geweest door deze constructie. Net als veel andere gemeenten hebben ook wij destijds bijzondere bijstand verstrekt aan betreffende ondernemers om deze negatieve gevolgen te compenseren. We hebben echter niet in beeld welke bbz-cliënten in onze regio allemaal door deze berekensystematiek getroffen zijn. Ook kunnen we niet achterhalen wie daarvoor bijzondere bijstand heeft ontvangen.

Hoe nu verder?

In afwachting van landelijke besluiten over het vervolg roept BZF betreffende ondernemers nu op om zich te melden bij BZF. BZF en De Dienst verzamelen deze meldingen en wachten af tot er meer bekend wordt. Daarna nemen wij contact met deze mensen op om hen te informeren over de (on)mogelijkheden.

(Sinds 1 januari 2017 zijn de bbz-leningen die zijn omgezet in een bedrag om niet aangewezen als ‘niet tot het inkomen in de zin van de Wet IB 2001 behorende eindheffingsbestanddelen’. Sindsdien is er dus geen sprake meer deze situatie met toeslagen)


Andere recente berichten uit de bestuursupdate

>> Meer berichten

Omtzigt en Wiebes in de Kamer
Pieter Omtzigt (CDA) en Eric Wiebes (VVD) in februari 2017. Beeld Hollandse Hoogte / Werry Crone, Volkskrant 20 februari 2021.

Meer weten?

Heeft u vragen over bbz en deze kwestie? Neem dan contact op met Sije Dijkstra, teamleider Inkomensadministratie, via sb.dijkstra@sozawe-nw-fryslan.nl of 06 2340 7863.